Mặt trận vô hình trong xung đột Nga - Ukraine

Trong nhiều tháng trời, UAV được Công ty Quantum Systems (Đức) cung cấp cho Ukraine hoạt động trơn tru, bay lượn trên không trung để phát hiện xe tăng và binh lính Nga. Đến cuối năm ngoái, những cỗ máy này đột ngột rơi từ trên trời xuống khi chúng trở về sau nhiệm vụ.

Ông Sven Kruck, giám đốc điều hành của Quantum, khi đó đã nhận được thư yêu cầu giải quyết vấn đề từ Bộ Quốc phòng Ukraine.

Các kỹ sư của Quantum nhanh chóng nhận ra điều gì đang xảy ra: Quân đội Nga đã làm nhiễu tín hiệu không dây kết nối UAV với vệ tinh mà chúng dựa vào để điều hướng. Điều này khiến UAV lạc đường và lao thẳng xuống đất, theo The New York Times ngày 19-11.

UAV được Công ty Quantum Systems cung cấp cho quân đội Ukraine. Ảnh: The New York Times

Để giải quyết vấn đề, Quantum đã phát triển phần mềm hỗ trợ trí tuệ nhân tạo (AI) hoạt động như một phi công phụ. Quantum đồng thời thêm tùy chọn thủ công để UAV có thể hạ cánh bằng bộ điều khiển Xbox. Công ty này cũng xây dựng trung tâm theo dõi các cuộc tấn công điện tử từ Nga.

"Tất cả những gì chúng tôi có thể làm là lấy thông tin từ những người vận hành, cố gắng tìm hiểu nguyên nhân vấn đề, kiểm tra và thử lại" – ông Kruck nói.

Một mặt trận mới đang nổ ra ở Ukraine, khi tín hiệu vô tuyến được sử dụng để lấn át đường truyền liên lạc giữa UAV và quân đội hai bên, cũng như để định vị mục tiêu và đánh lừa vũ khí hành trình.

Được biết đến với tên gọi "chiến tranh điện tử", chiến thuật này đã trở thành trò chơi "mèo vờn chuột" giữa Nga và Ukraine, âm thầm thúc đẩy những thay đổi liên quan đến chiến thuật và buộc các kỹ sư phải thích nghi.

Súng chống UAV có thể làm nhiễu hoạt động liên lạc của UAV. Ảnh: The New York Times

Theo chuyên gia Bryan Clark của Viện nghiên cứu Hudson (Mỹ), chiến tranh điện tử tác đến động xung đột Nga-Ukraine chẳng kém thời tiết và địa hình. Ông nói thêm rằng mọi hoạt động trên chiến trường giờ đây đều phải tính đến hành động tiềm tàng của đối phương trên mặt trận tác chiến điện tử.

Với nhiều binh sĩ Ukraine, những cải tiến trong công nghệ UAV là không đủ nhanh để đối phó kẻ địch.

"Ngay cả khi bạn làm cho UAV tàng hình, bộ điều khiển và ăng-ten của bạn vẫn phát ra tín hiệu. Việc ẩn náu hoàn toàn là không khả thi" – một phi công UAV giấu tên của Ukraine chia sẻ, đồng thời cho biết Nga có thể đoán định hiệu quả vị trí của một phi công UAV.

Phi công này cho biết thêm đã có lần đạn pháo của Nga nã vào vị trí cách anh chỉ khoảng 15-20 m.

Kỹ sư của Công ty Quantum Systems lắp ráp UAV do thám. Ảnh: The New York Times